Ari

Энэ удаагийн буландаа УИХ-ын гишvvн Д.Энхбатыг урьсан юм. Эрхэм гишvvнтэй улс тєрийн намуудын амлалтын талаар товч ярилцлаа.
Улс тєрийн намууд амлалтаа биелvvлэхийн тулд эрчимтэй ажиллаж эхэллээ. Таны байр суурийг сонсъё?
-Гуравдагч хvчний байр суурь маш энгийн. Хvмvvст бэлэн мєнгє єгнє гэж ярихын оронд хvн бvрийг ажлын байраар хангаж, нэг єрхийг сард сая тєгрєгийн орлоготой болгох бодлого боловсруулах хэрэгтэй.

-Энэ асуудлаар ажлын хэсэг гарсан байгаа. Ажлын хэсгийнхэн гуравдагч хvчний vгийг хэр сонсч байгаа бол?
-Энэ хууль хэрэв батлагдвал шударга ёс гэж юуг хэлээд байгаа юм бэ гэдэг тvvхэн сонголтоо хийнэ. Хvн бvхэн тэнцvv мєнгє єгєх шударга гэж хэлээд байгаа юм уу, эсвэл хийснийх нь хэрээр єгєхийг хэлээд байгаа юм уу. Харахад нэг хуулийн тєсєл юм шиг хэрнээ дараагийн 20 жилийн Монголын хєгжлийг тодорхойлж байгаа юм.

Миний бодлоор коммунист нийгмийн vед хvн бvхэнд тэнцvv мєнгє хуваарилдаг байсан. Бvгд 600 тєгрєгийн цалинтай, сайхан байсан. Ардчилсан нийгэмд хvн бvхэнд хийснийх нь хэрээр мєнгє єгдєг. Тєр засгийн зvгээс иргэдийг ажлын байраар хангаж, шударга ажиллах эрvvл орчинг нь хангаж єгєх vvрэгтэй. Тэрнээс биш хvн бvхэнд тэнцvv мєнгє єгєхдєє гол нь биш.

-Мєнгє єгнє гэж амласан шvv дээ?
-Мєнгє аваад явсан ард тvмэн архичин болдог гашуун туршлага бий. АНУ-ын Индианууд, Манжийн эрчvvд бvгд л цалин аваад алга болсон. Бид ийм замаар явахгvй. Хvн ам, ард тvмэн нь ядуу байлаа гээд мєнгє тараах байдлаар асуудлыг шийдэж болохгvй биз дээ. Гэхдээ би улс тєрийн тогоонд нь байгаа хvний хувьд ойлгож байна.

-1.5 сая тєгрєг єгнє гэсэн амлалтаа биелvvлээд, тэр бvv хэл насан туршид нь идэх хоолтой болгоно гэж яриад байгаа?
-УИХ-ын 2008 оны сонгуулиар иргэн бvрт нэг, 1.5 сая тєгрєг єгнє гэж амласан. Одоо тэр мєнгєє єгч ч чадахгvй, єгєхгvй байж ч чадахгvй гацаанд орсон.

-Гацаанаас гарах арга замыг та олж харав уу?
-Одоо ганцхан арга бий. Тэр нь бvр том амлах, vvнээс єєр гарц байхгvй. За яах вэ, хvн бvхэнд шинэ жил, цагаан сараас ємнє 1.5 сая тєгрєгийг єглєє гэхэд бvгд Эрээн явна. Тэр мєнгєнєєс Монголд юу ч vлдэхгvй, Эрээнийг хєгжvvлнэ. Оноос ємнє иргэн бvрт 50 мянган тєгрєг єгнє гэж байна. Ичсэндээ єгєх гэж байгаа юм. Тэрнээс биш энэ мєнгийг нэхэж байгаа нэг ч Монгол хvн байхгvй. Ядуу хvмvvст хоолны мєнгє хэрэгтэй байж болох ч угтаа бол тэд ажилтай байх нь чухал. Тэгэхээр эрх баригчид дахин сонгогдох гэж ийм алхам хийж байна.

-Сонгуулийн амлалтаас болоод иргэд их хэмжээний зээл авсан. Харин одоо банкны хvv нэхэгдэж эхлээд байгаа. Ажлын хэсгийнхэн vvнийг юу гэж тайлбарлаж байх юм?
-Ажлын хэсгийнхэн АНУ-д "Альяскийн сан" гэж байдаг гэж яриад байгаа. Тэгэхээр нь би "Америкчууд эхлээд улс орноо vйлдвэржvvлж, дэд бvтцээ шийдэж, хvн бvрийг сарын гурван мянган ам.долларын цалинтай ажилтай болгосон. Тэгээд жилд 1300 ам.долларыг иргэддээ урамшуулал болгон єгдєг. Гэтэл манайх эсрэгээрээ байна" гэж хэлсэн.

Д.Цэнгvvн