Ari

Хаврын хавсаргатай хамт нүдсэн сонгуулийн хар шуургыг намдааж, хоёр нэр дэвшигч “сүүлчийн үг”-ээ хэллээ. Өчигдөр орой Үндэсний олон нийтийн телевизээр улс орон даяар цацагдсан Ц.Элбэгдорж, Н.Энхбаяр нарын халз мэтгэлцээний төгсгөлд тэд сонгогчдод хандан тус бүр гурван минутад багтаан сэтгэлийн үгээ дайцгаав. Сонгогчдыг ердөө л юу бол юу чихэж болох хогийн тантан, хэн нэгэн нь дургүй хүнээ “хятад” гэж хэлбэл алга ташаад л, “хөхөө шиг донгодогч, үхэр шиг мөөрөгч” гэвэл дагаж мөөрөөд байх тэнэгүүд гэж бодсон зарим нэг улсад иргэн бид ч бас эцсийн дүнгээ тавих цаг боллоо.

МАХН-аас нэр дэвшигч Монгол Улсын эв нэгдлийг илэрхийлэгч, Монгол Улсын төрийн тэргүүн гэдгийг бид Ц.Элбэгдоржийг угсаа гарал, яс үндсээр нь ялгаварлах гэсэн хар пиарын дараа өчигдөр л санацгаав.

Тэрбээр өөрийгөө болон өрсөлдөгчөө халз мэтгэлцээний төгсгөл дэх сүүлчийн үгэндээ дүгнэж, “амаараа ажиллах уу, хийж бүтээснээ тайлагнах уу” гэж асууж амжив. Ц.Элбэгдоржийг сонгуулийн сөрөг сурталчилгааны туршид “Эхлээд хий, дараа нь чалч” гэж пиарчдаараа дамжуулан зөвлөснийг нь зөв үг хэллээ гэж алга ташин өөгшүүлэх хүн хэр олон байгаа бол. Сүүлийн арван хэдэн жил албан тушаалын аль өндөрлөгөөр дамжиж, хийх үүрэг бөгөөд эрх мэдлийг сэлгээгүй атгасан эрхмээс өөр бусдад “амаар ярихаас” өөр боломж юу байсан бэ?

Хүн хэлээрээ, мал хөлөөрөө гэж монголчууд хэлцдэг нь эвийг эрхэмлэхийн тухай сургааль билээ. Тэгээд ч сонгуулийн кампанит ажил гэдэг хэн юу хийхээ, юу бодож буйгаа, юу хийснээ жинхэнэ уран тод ярих, мэтгэлцэх урлагийг хэлдэг. Харин ч энэ удаагийн сонгуулиар нэр дэвшигчид бага ярьж, их үзүүллээ. Аливаа юмс үзэгдлийг тоо хэмжээ, урт богино хугацаагаар бус агуулгаар нь хэмждэг. Асуудал их, бага ярьдагтаа бус чухам юу ярьж буйдаа оршино. Амаар ярьдаг өрсөлдөгчөөсөө ахуй биеэрээ хийж бүтээснээрээ илүү Н.Энхбаяр сонгогч биднээс “их өр шийдэгддэг ололт амжилтаар баян орон болох уу” гэж асуулаа. “Их өрийг шийддэг ололт амжилт” монголчууд биднийг цаг үргэлж дагаж явах түүх гэж бид боддоггүй.

Уг нь бид “их өр шийдэгддэг ололт амжилтаас “ арай өөр, арай гүн гүнзгий амжилтаар дүүрэн улс оронд амьдрахыг хүсдэг билээ.

Төр нь иргэнийхээ төлөө ажилладаг, иргэдийнхээ өмнө хариуцлага хүлээдэг, иргэн нь даргаас биш дарга нь иргэнээсээ айдаг тогтолцоог бид хүсдэг. Явган хүний гарцан дээр бүх машин зогсоод зорчигчоо гаргаж байхад замын цагдаагийн маяктай машин дайраад орж ирдэг балмад явдалгүй Улаанбаатарт амьдрахыг хүсдэг. Бид ажиллаж, ажилласныхаа хэрээр амьдрал маань дээшилдэг нийгмийг хүсдэг. Ажил эрхэлж, улсад ганц ч төгрөгийн татвар төлж үзээгүй үеийн бүсгүй “нэн ядуу” ангиллаар хүүхэд асарсны тэтгэмж авч байхад хар нялхаасаа хөдөлмөрлөж, улсад өдий төдий татвар төлчихөөд тийм тэтгэмж авах эрхгүй үлдэж байгаадаа би бухимдсан. Шударга шүүхийн төлөө тэмцэгч залуу шоронд суусныхаа дараа эрх баригчидтай “гэрээ” байгуулахыг хараад би шаналсан… Эцэст нь энэ бүхнийг бичсэнийхээ төлөө айдаггүй нийгмийг би хүссэн.

Харамсалтай нь энэ бүхний хөрсийг эргүүлж байж үр суулгахгүйгээр Улаанбаатарт нэг ч мод ургахгүй. Өнөөдрийг өөрчлөхгүйгээр ирээдүйн нэг ч мөрөөдөл биелэх боломжгүй. Эрхэм Ерөнхийлөгч маань сайхан амьдралд хүрэх арга замыг “эвийн хүч” гэж хэлжээ. Ингэхэд иргэддээ ялгавартай үйлчилдэг хуультайгаар, эрх мэдлийг авлигын хэрэгсэл болгодог төртэйгээр, нэг үгээр шударга ёсгүйгээр “Эвийн хүч” ч бүрэлдэхгүй билээ. Гээд өөрчлөх үү, эс өөрчлөх үү?

З.БОРГИЛМАА /2009.05.23/

Манай улсад ажлын айлчлал хийж байгаа ОХУ-ын Засгийн газрын дарга В.В.Путин Монгол Улсын Их Хурлын дарга Д.Дэмбэрэлд өнөө орой бараалхав.

   Монгол Улс, ОХУ-ын хоорондын уламжлалт найрамдалт харилцаа, хамтын ажиллагаа эрчимтэй хөгжиж байгааг УИХ-ын дарга тэмдэглээд  “Энэ үйл хэрэгт хүндэт дарга Таны бичлэн оруулсан хувь нэмрийг манай ард түмэн өндөр үнэлдэг билээ. Монголчууд бид есийн тоог ихэд билэгшээдэг юм. Эрхэм хүндэт дарга Та ОХУ-ын Ерөнхийлөгч байхдаа 2000 онд манай оронд айлчилснаас хойш есөн жилийн дараа 2009 онд ийнхүү айлчилж, хоёр талын хамтын ажиллагааны томоохон асуудлаар тохиролцож, холбогдох гэрээ хэлэлцээрүүд байгуулж байгаа нь билэгдэлтэй төдийгүй хоёр орны тодорхой салбаруудын хамтын ажиллагааны төлөвийг тодорхойлж, эрх зүйн үндсийг бататгаж байгаад бид сэтгэл нэн хангалуун байна. Айлчлалын үед тохирсон, хэлэлцэж ярилцсан зүйлүүд хоёр талын найрсаг, стратегийн түншлэлийн харилцааг улам баяжуулж, шинэ нөхцөл байдалд нийцэж биеллээ олно гэдэгт итгэл төгс байна” гэлээ. Тэрбээр 2009 он манай хоёр улс, ард түмний хувьд түүхэн онцлог үйл явдлаар дүүрэн жил болж буйг дурьдаад энэ онд тэмдэглэх Халхын голын ялалтын 70, хамтарсан төмөр зам байгуулсны 60 жилийн ой нь хоёр орны харилцааны уламжлал, түүхэн онцлогийг ард түмэндээ дахин хүргэж таниулахад ихээхэн ач холбогдолтой үйл явдал юм гэдгийг онцлов.

    В.В.Путин элэгсэг дотноор хүлээн авч хүндэтгэл үзүүлж буйд нь УИХ-ын дарга Д.Дэмбэрэлд талархал илэрхийлэхийн сацуу хоёр орны уламжлалт харилцаа улам эрчимтэй хөгжиж байгаад сэтгэл ханамжтай байдгаа тэмдэглээд энэ удаагийн айлчлал ихээхэн шахуу болсон ч айлчлалын үеэр гарын үсэг баримт бичгүүд нь хоёр орны хамтын ажиллагааг улам өргөжүүлж, үр өгөөжийг нь нэмэгдүүлэхэд чухал алхам болсныг онцоллоо. Тэрбээр яриа хэлэлцээний явцад хөндөгдсөн зарим асуудлыг хоёр тал нарийвчлан авч үзэх шаардлагатай юм гэдгийг дурьдав.

    Хоёр орны худалдаанд Монголын экспортын хэмжээг нэмэгдүүлэхийг бид эрмэлздэг. Манай мал аж ахуйн арьс шир, ноос, ноолууран бүтээгдэхүүнийг хэжээОросын ард түмэн сайн мэддэг, өргөн хэрэглэдэг. Гэвч эдгээр бүтээгдэхүүнийг ОХУ-ын зах зээлд гаргахад бэрхшээлтэй, гол нь татварын хэмжээ өндөр гэж яригддаг. Иймээс манай орны экспортыг дэмжих, татварын хувь хэмжээгээ багасгах, хоёр орны харилцааны онцлогт тохирсон нөхцөлөөр ажиллахад анхаарч дэмжлэг үзүүлэхийг УИХ-ын дарга уулзалт ярианы үеэр ОХУ-ын Засгийн газрын тэргүүнээс хүслээ. Түүнчлэн хил орчмын болон бүс нутгийн уламжлалт харилцааг хөгжүүлж бэхжүүлэх, эрх зүйн орчныг сайжруулахыг хоёр талын бүс нутгийн иргэд хүсч байдгийг УИХ-ын дарга хэлээд хоёр орны найрамдалт харилцаанд хилийн боомтуудын хамтын ажиллагаа ихээхэн хувь нэмэр оруулж байгааг онцлов.    

   Монгол, Оросын харилцааны нэгэн бүрэлдэхүүн агаад чухал хэсэг нь болсон хоёр орны хууль тогтоох дээд байгууллагууд ойр дотно харилцаатай, парламентын бүлгүүд идэвхтэй хамтран ажиллаж байгаад сэтгэл өндөр байгаагаа УИХ-ын дарга илэрхийлээд цаашид парламентын хооронд янз бүрийн түвшинд уулзаж, арга туршлага, мэдээлэл солилцох, харилцан суралцах нь чухал юм. Ялангуяа зах зээлийн эдийн засгийн нөхцөлд манай хоёр орны шийдвэрлэх асуудлууд, тулгарч байгаа зорилтууд ижил төстэй байна. Иймээс хууль боловсруулах, тогтоох салбарт бие биеэсээ суралцах зүйл их байна гэж үздэгээ онцлов.

   Ноён В.В.Путин УИХ-ын даргатай санал нэгтэй байгаа, уулзалт ярианы явцад хөндсөн асуудалд анхааралтай хандахаа илэрхийлээд хоёр орны уламжлалт харилцааг улам ойртуулахад иргэд хоорондын харилцааг өргөжүүлэх, бүс нутгийн хамтын ажиллагааг хөхиүлэн дэмжих, түүнчлэн улс төрийн намуудын хамтын ажиллагаа, харилцан ойлголцлыг бэхжүүлэх нь ихээхэн хувь нэмэртэйг онцоллоо.

    Уулзалтад УИХ-ын дэд дарга, Монгол-Оросын парламентын бүлгийн дарга Н.Энхболд, УИХ-ын Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хорооны дарга З.Энхболд, УИХ дахь МАХН-ын бүлгийн ахлагч Д.Дүндээжанцан, АН-ын бүлгийн ахлагч Ч.Сайханбилэг, УИХ-ын гишүүн Д.Арвин, албаны бусад хүн байлцлаа гэж УИХ-ын Хэвлэл мэдээлэл, сурталчилгааны хэлтэс мэдээлэв. /news.mn/

Намбарын Энхбаярын санаачилж, тусгайлан зохион байгуулж, үйл ажиллагааг нь тогтмол дэмжиж байдаг Шударга сонгууль нэртэй байгууллагаас уржигдар нэр дэвшигч Ц.Элбэгдоржийг сонгуулийн санхүүжилтээ гадаадаас авсан, солонгосын шашны зүтгэлтнүүд дэмжсэн  гэх утгатай гүтгэлгийг Олон улсын  цэвэр удирдагчид байгууллагын удирдлагууд анхааралтай судлан дараахь няцаалтыг хийж ирүүллээ.

Нэгд: Энэ нь цаг хугацааны хувьд сонгуулийн үйл ажиллагаа эхлэхээс өмнө, Ерөнхийлөгчид нэр дэвшээгүй байхдаа 2009 оны 3 дугаар сар 15 -нд Өмнөд Солонгос улсад болсон Цэвэр удирдагчдын клуб(Clean leadership club) байгууллага Элбэгдоржийг гишүүнээр элсүүлж, түүнийг дэмжигчдийн уулзалт хийсэн ажиллагааны бичлэг байна. Энэ бол нууц зүйл огт биш. Харин байгууллагын интернет сайт дээр байсан эхийг маш их гуйвуулж, нэмэлт зураг оруулж ашигласан байна. Уг бичлэгийг эх хувийг интернет хаягаар хаягаар чөлөөтэй үзэж, сонсож болно. Уг сайтаас Цэвэр удирдагчдын клубын зорилго, үйл ажиллагааны талаар ч бүрэн мэдээлэл авах боломжтой.( http://cafe.naver.com/cleaneb)

Цэвэр удирдагчид байгууллага нь Зүүн өмнөд Ази, Монголын байгалийн доройтол, цөлжилтийн эсрэг тэмцэх эрхэм зорилготой олон улсын байгууллага бөгөөд гишүүдийн дунд НҮБ-ын ерөнхий н.б.дарга асан Кофи Аннан, одоогийн ерөнхий н.б.дарга Пак Гин Мүн нар байдаг.
Хоёрт: Энэ бичлэгийг ашиглахдаа  нэмэлтээр гурван солонгос хүний яриаг зохион байгуулж хийсэн байна. Бичлэгийг анхааралтай үзвэл уулзалтанд оролцогчдын дунд тэр хоёр хүн байгаагүй нь нотлогдоно. Уулзалтанд уригдсан хүмүүсийн нэрсийн жагсаалтанд ч тэдний нэр байхгүй байна. Мөн камерын бичлэг зөрүүтэй. Солонгос хүмүүсийн барьсан микрофон нь солонгос улсад ашиглагддаггүй загварынх байна. Солонгос хүн хандив тусламж өгснийхөө дараа нэр усаа хэлэх, мөнгөнийхөө тоог зарлах заншил байдаггүй тул тэдгээр солонгос хүмүүс зохион байгуулалттай гүтгэлэгийн ажиллагааны хамтрагч эсвэл золиос болсон байх магадлалтай байна.

Мөн ярилцлага авсан цаг нь зөрөөтэй байна. Уулзалт үдшийн бүрий болж байхад 17.30 минутаас явагдсан. Гэтэл Ц.Элбэгдоржид хандив өргөсөн хүмүүс бага үдийн орчим 11 цагийн үед ямар нэг манаачийн байранд ярилцлага өгсөн байна.

Гуравт: Манай байгууллага Монголын байгаль хамгаалал, нөхөн сэргээлт, цөлжилтийн эсрэг хамтран  ажиллах сонирхлоо илэрхийлж энэ чиглэлээр үйл ажиллагаа эхлүүлж байгаа бөгөөд улс төр сонгуулийн асуудлаар бид ямарваа үйл ажиллагаа явуулаагүй, явуулахгүй болохыг албан ёсоор мэдэгдье.

Ийм гүтгэлэгийн ажиллагаа төлөвснөө Энхбаярын сонгуулийн төв комиссын ажилтан Я.Төмөрбаатар гэгч 4 сарын 24-нд  хэвлэлийн бага хурал хийж зарласан байна. Тэрээр "Ц.Элбэгдорж Үндсэн хууль зөрчсөн. Тун удахгүй түүнийг дэлгэх болно. Гаднын мөнгөөр сонгуулийн ажил зохион байгуулсныг удахгүй дэлгэнэ. Тоо баримт, дүрс, баримт бий" гэж хэлснээс хагас сарын дараа Шударга сонгууль ТББ -гаар "илчлэх" жүжгээ тавиуллаа.

Энэ нь гүтгэлэг эртнээс төлөвлөгдсөн зохион байгуулалтай зүйл байсныг гэрчилж байна. Магадгүй 4 сарын 24-ний байдлаар тэд нэмэлт гүтгэлэгийн материалууд бэлэн болоогүй, гардан гүйцэтгэх хүн тодорхойгүй байсан бололтой. Гүтгэлэгийг гуйвуулж янзалж дуусаад, биечлэн гүтгэх хүнийг олсны дараа 5 сарын 8-нд сүржигнэн зарласан нь илт байна.

Тодруулах web хаягууд:

http://cafe.naver.com/ArticleRead.nhn?clubid=18240615&page=1&menuid=8&boardtype=L&articleid=11

http://cafe.naver.com/ArticleRead.nhn?clubid=18240615&page=1&menuid=8&boardtype=L&articleid=12

http://cafe.naver.com/cleaneb.cafe?iframe_url=/ArticleList.nhn%3Fsearch.clubid=18240615%26search.menuid=8%26search.boardtype=L

http://cafe.naver.com/cleaneb

Төлбөртэй нийтлэв.